Pozitif olmak zorunda mıyız? Manson’un kitabından notlar ve çıkarımlar


Psikologlar, iş arkadaşları, anneler, babalar, gurular, CEO’lar ya da çevremizdeki herkesin pozitif olmamız gerektiğine dair önerileri içimize su serpse de bunu yapmak zorunda olup olmadığımızı hiç sorguluyor muyuz?

Zorunda mıyım?

Kuşkusuz, pozitif olmak yerine gidip arebesk bir mod içerisinde üzülüp kahrolmanın daha rasyonel olduğunu söylemiyoruz ancak pozitif olamnın ontolojisini sorgulamıyorsak materyal olarak var olmayan sorunları kafaya takmaya devam edeceğiz.

art.png

Tam bu noktada, “The Subtle Art of Not Giving a F**k ” adlı kitabı keşfettim. Bu kitap Türkçe’ye daha naif bir çeviri ile çevrilmiş ancak ben tabiri caizse argo versiyonundan, İngilizcesinden okudum. Sansürsüz daha eğlenceli olduğu söylenebilir. Kendisi de bir “self-help” kitabı olduğu halde, kitap tüm self-help kitaplarını kınayarak pozitif düşünce, idealizm vs. gibi günümüzün popüler trendlerini reddediyor. Temel mesajı ise -ki sardım- “hayattan pozitif beklenti içinde olmak negatiflik yaratır, negatifliği baştan kabul etmek ise pozitiflik yaratır”. Daha günün başındayken iyi şeyler olacağı ile ilgili beklentiye girmektense günün başından kitabın deyimi ile “500pound bullshit” ile karşılacağınızı kabul etmek daha huzur verici olabilir.

İşinizi kaybettiniz, huzurunuz kaçtı, modernizmin yaydığı olumlu hava size şunu düşündürtür:  Yeni fırsatlar yakalayacağım. Kendinizi rahatlatmaya çalışırsınız. Aylar geçer, yeni fırsatlar bir yana ortada küfür ederek yapmayı kabul edeceğiniz bir iş bile yoktur. Kitap bu durumda olumsuzluğu kabul edip yola devam etmeyi öneriyor.

Kitaptaki argo dilden olmasa, kitabı tasavvufi literaütün parçası sayacağım neredeyse. Yıllardır, gerek tasavvuf literatüründeki “rıza” ve “sabır” kavramlarını okuyup ancak hiç bir zaman “kısmet buymuş razı ol” demeyi öğrenmemiş biri olarak, anılan kitabın bu sözü bana felsefi olarak ıspatlamasına şaşırdım. İşi özü şu: “Olmuyorsa olmuyordur”.

Japon Askeri’nin Hikayesi

Kitaptan çok beğendiğim bir hikayeyi anlatmadan geçmeyeyim:

Onoda adlı bu komutan  Filipinlerde Japonlarla Amerikalıların savaşında sağ kalmayı başarıp ormana sığınır. Savaş biter, onlarca helikopter bildirisi atılır, elçiler gönderilir. O zamanlar telefonlar yok tabii ki. Onoda savaşın bittiğine inanmaz. Araya girenler de olsa, olayı “Emerikanın oyunu” olarak görür ve 30 yıl boyunca ormandan çıkmaz. Onoda bu süre zarfında anlamsız şekilde çeşitli saldırı eylemlerine devam eder.

Onoda’yı ormandan çıkarmak için giden kişi ise bir hippidir. Bu hippi özel görevle değil sırf meraktan ve heyecandan gidip Onoda’yı bulur ve ikna eder.

Kitap bu iki kişinin hikayesini anlatırken güzel bir noktaya değinir: Bu iki kişinin saçmalığı da özünde aynıdır. Onoda idealleri için ormandan çıkmazken, hippi arkadaş merakından çıkmaktadır.

Hayata yüklediğimiz anlamlar hayatımızı belirliyor yani.

Sorumluluğu Almak

Kitabın sorumluluk yüklenmekle ilgili güzel bir anekdotu var:

“Hayat, kapınıza kimsesiz bir bebek bıraktığında bu bebeğin oraya bırakılması sizin suçunuz değildir. Ama bebek kapınıza geldikten sonra sorumluluk sizindir. Bebeğe bakmak, görmezden gelmek ya da pitbulların önüne atmak sizin sorumluluğuzdadır ” diyor kitap. Sorumluluğu üstlendiğinizde ise artık gerçek hayatla yüzleşir ve doğru kararlar verirsiniz. İnkar ettiğinizde ise hayatın tam da o anını ilgilendiren yapılacak eylemi (makul veya değil) yapmayarak kızmaya devam edersiniz.

Kitapta, Taliban’ın kız çocuklarının eğitimini engellemesi durumunda sorumluluk alan Malala Yousafzai’nin hayatından ilginç kesitler ve Nobel ödülüne dönüşen cesareti inceleniyor.

Başkalarını Suçlama Trendi ya da Öfke Pornosu:

Sorumluluğumuzu almak yerine başkaların suçlamak sadece içimizden gelen bir durum değil, kitaba göre medya ve popüler kültür daha karlı olduğu için olan biten sorunlar için birilerine öfkeyi pompalamayı da marifet sayıyor. Oysa bu durum gerçeği değiştirmiyor. Kitap şunu ortaya koyuyor: Medya gerçek sorunları işlemek yerine, öfke pornosuna dönüşebilecek konuları pişirip pişirip ortaya koymayı adet haline getirmiş. Öfke Pornosu bir terim olarak sözlüklere de girmiş.

Evet, söz gelimi bazı ekonomik ve sosyal problemler açlık gibi gerçek problemler mevcut iken ikincil problemlerin işlenmesi daha güvenli ve karlı bir yol gibi gözüküyor. Nitekim gerçek problemlerin gerçek sorumluları vardır. Yapay problemlerin ise yapay sorumluları… Her şeyi kitaptan bilmeyin, son sözü ben söyledim 🙂

Anlam Çıkarma Merakımız

Kitapta bahsedilen ve daha önce farklı kaynaklardan da okuduğum meşhur bir deney var. Deneyde farklı kişiler teker teker bir odaya konuyor. Önlerinde bulunan sadece tek bir düğme ve karşıda da bir lamba var. Deneklere, düğmenin belirli kalıplar (sıklık, aralık ve basma süresi) gerçekleştiğinde lambanın yanacağı söyleniyor. Deneye giren kişilerden bazıları bir takım kalıplar fark ediyor, kimi art artda X  kez basınca lambanın yandığını, kimi ise belirli süre basılı tutululduğunda lambanın yandığından söz ediyorlar En son giren bir bayan ise daha ilginç bir kalıp bulmuş (kamera kayıtlarından da görülmüş), kadın tavana bir kaç kez sıçrayıp dokunduktan sonra lambanın yandığını idddia etmiş. İşin tuhafı, lamba tamamen ‘random’ yani tesadüfi formatta yanıp sönmekteymiş. Deneklerin bulduklarını düşündükleri kalıpların hepsi tamamen yanlışmış.

Yazar daha yorumunu yapmadan, ne kadar komik olduğumuzu düşündüm. Tamamen kişisel deneyimlerimizden yola çıkarak yorumlar yapıyoruz ve buna inanıyoruz. Kaldı ki hayat, bir düğme ve bir lambadan daha kompleks.

2018-05-02 10_25_58-My Lie, True Story of False Memory - Google Search.png

En Harika Organımız

Kitapta, Eric Philpps adlı komedyenin dediği gibi: “Beynin en harika organımız” olduğunu düşünüyorum, peki bana bunu düşündürten organ hangisi: Beyin:)”

Yine kitapta, Meredith adlı bir kadının uzun yıllar sonra babasının kendisine yönelik cinsel istsmarını hatırlaması sonrasında babasını bunla suçlamasını, daha sonra ise bunun bir psikolojik durum kaynaklı yanılsama olduğunu hatırlıyor. Aslında babasının böyle bir şey yapmadığını fark ediyor ancak bundan emin olduğunda babası çoktan vefat etmiş. Kadın ise zihnin ya da zihninin bu hallerini kitaplaştırmış: My Lie, True Story of False Memory. (Yalanım, yanlış hafızanın doğru hikayesi):

Picasso ve Peçeteler

Yazar, Picasso’nun başarısını, kafede yanlız başına kullanılmış peçetelere bıkmadan usanmadan resim yapmasına bağlıyor.  Galiba durum öyle, Picasso veya başka bir dahinin dünyanın en iyi ressamı olma hayali gibi afaki bir hayal yerine, yaptığı işten karşılıksız (para, şöhret, takdir vs.) haz duyması başarısının kaynağı olabilir. Picasso’nun bazı karalamlarını burada bulabilirsiniz.

Bu mevzu, Art of Thinking Clearly adlı kitapta okuduğum “Futbolcu Mezarlığı Paradoksu” meselesini hatırllattı. Futbolla ilgili bir çok baba, oğlunun futboldan çok zengin olacağını düşünerek oraya yönlendiriyor, herkes medyada çıkan zengin futlbolcu imgesine odaklanıyor oysa başarısız ve kötü koşullarda hiç bir sonuç elde edemeyen futbolcuları kimse düşünmüyor. Yani futbolcu mezarlığındaki kabir sayısı zengin futbolculardan her zaman daha fazla olmuştur.

Öldürmeyen şey güçlendirir.

Kitabın aktardığına göre: 2. dünya savaşından sonra geçirdikleri onca ölüm, işkence, tecavüz, açlık ve baskıya maruz kalmış Polonyalı’lar üzerine inceleme yapmış olan Dabarowski, özellikle cidi travma geçirmeden dayanabilmiş bireylerin nasıl dayanabildiklerini anlamaya çalışmış. Ortaya çıkardığı sonuç etkileyici: Bu bireylerin ortak özelliği, yaşanan en vahim hadiselerin bile insanın hayatı anlaması için bir fırsat olduğuna inanmaları. Bu insanlar savaştan önce takıldıkları önemsiz şeylere üzülmeye değmediğini savaş sayesinde öğrenmişler. Savaş sonrasında kendilerini daha olgun hissediyorlarmış.

Bu tipik bir ‘asetizm’ gibi görünüyor. Yani çileyi kutsayan, acının insanı olgunlaştıran faydalı bir araç olduğund dair inanç. Hedonizm (hazcılık) anlayışının yani haz veren şeyleri benimseyen anlayışın tersi. Ancak eğer çalışma bilimsel olarak hatalı değilse, söyleyecek pek bir şey bulunmuyor. “Acı çekmek özgürlükse, özgürüz ikimiz de”…

“Do something”: “Bir şey yap” Kuralı

Bazen bir konuda günler, aylar boyunca üzülüp bir şey yapamayız ya da kara kara düşünürüz. Bazen de bu sürüncemede bıraktığımız şeyler olur ve bu şeyleri yapamadığımız için üzülür ve kendimize kızarız.  Benim için değilse de (bir kitap hakkında notlarımı paylaştığıma göre değil 🙂 kitap okumayanlar, örneğin, aklına kitapların kıymeti her geldiğinde kendilerine niye okuyamıyoruz diye kızarlar. Kitap okuyacakları kutsal anın gelmesini beklerler. Başka biri için bu yürüyüş veya koşu yapma için aynı döngü olabilir. Bir başkası çocuklarına zaman ayırma ile ilgili aynı histe olabilir. Kitap bu tür durumlar, hatta daha da vahim durumlar için güzel bir şey öneriyor: “Küçük de olsa, az da olsa hatta mantıksız da olsa” amaca matuf bir şey yapın.

Peki neden? Güzel bir yorum var… Kitapta deniliyor ki, insan genellikle bir amaca matuf olarak bir şey yapma olgusunu şöyle düşünür:

Motivasyon –>İlham  –>Eylem

Yani önce ‘gaza gelecek’, sonra aklına iyi bir şeyler gelecek sonra da tutup somut adımlar atacak. Bu durumun ne kadar zor olduğunu hepimiz biliriz. Kitabın teorisi ise şunu söylüyor:

Eylem –> İlham —> Motivasyon –>İlham –>Eylem

Yani bir şeyler yapa yapa, deneye yanıla, yapa boza ilham alır, motive olur sonra yine ilham alır eyleme gideriz. Böylece amaca doğru yürürüz. Ya da amacın gerçek ruhunu fark edip amacı günceller veya tümden vazgeçerek esas amaçlara yöneliriz.

Bu denklemin her gün en az 200 kelime yazarak (aslında gayet az) ama bunu her gün yaparak 15’ten fazla kitap yazmış yazarlar için doğru olduğunu söyleyebiliriz.

Ölümsüzlük Projeleri

Kitabın son bölümünde Stoacı bir yaklaşımla ölümün aslında hayatı daha anlamlı kılan bir olgu olduğu ele alınıyor. Burada etkilendiğim cümle, kitabın iktibas ettiği, Pulitzer ödüllü “The Denial of the Death” kitabından:

2018-05-04 09_13_23-The Denial of Death_ Ernest Becker_ 9780684832401_ Amazon.com_ Books.png

Bu kitap, Becker adlı ilginç bir biyografisi olan akademisyenin kolon kanseri olduktan sonra yazdığı bir kitap. İktibas edilen cümleye göre “insanın 2 adet benliği vardır, bunlardan birinin fiziksel benliği diğerinin ise insanın yarattığı benliğidir. İnsan aklı hayvanlardan farklı olarak kendi ölümünü kafasında net bir şekilde canlandırabildiği için korkuyor ve ölmeyecek projeler (kalıcı eserler) bırakmak istiyor”. Bu yönü ise 2. benliğini yaratıyor. Kitap yazıyor, sanat yapıyor, binalar inşa ediyoruz…

Ancak  kabul etmemiz gerekiyor ki, bu 2. benliğimiz tamamen bizim uydurmamız. Faniyiz! Kuşkusuz bu yan gelip yatmayı gerektirmiyor. Fanilik vurgusunu “boş ver yaaaa” olarak algılamak yerine, yapay üzüntülerimize, saçma takıntılarımıza, gereksiz öfkelerimize karşı bir panzehir olarak görmek galiba daha fa faydalı.

 

 

 

Reklamlar

ATANın sözü


atalariflas

Herkesin tecrübelerinden bahsederek o güne kadar gördüklerini kutsaması ve bu tecrübelere uymanın hikmetlerini anlatarak bir mitologya yaratması kuşkusuz bunu yaratıp anlatanlar için de ona inananlar için de eğlenceli bir düzlem yaratmaktadır. Recai KÜLYUTMAZ, külyutmazlık meziyeti sayesinde o güne kadar atlattığı badireleri anlatarak kendinden yaşça küçük olan Safiye İNANIR’ı bunu yaparak başarı olacağına ikna eder. Oysa Recai Bey’in karşısında kendi formatında biri çıkmış olsa bizzat Recai Bey’den de şüphe etmeliydi.

Yaşanan bir tecrübe genellikle aşağıdaki formda önermeler yaratır:

– Her zaman ______ yap, böyle yaparsan hiç kaybetmezsin.
– ____ diyen adamlara asla güvenme onlardan hayır gelmez.
– _____ ile _____ i hallettiysen gerisi gelir.

Bu tecrübeler bir de daha sonra şartlı önermelere dönüşür:

– Eğer baştan _______ yapsaydın, _______ olmazdı.
– O biraz daha _______ olsaydı, _______ olacaktı.

Bu önermelerin tamamında X olgusu ile (şüpheci davranma) Y (kazanmak) arasında sebep sonucu zinciri kurulmaktadır. Bu önermeler atasözlerimize girmiştir:

“Sabreden derviş muradına ermiş”.
“Bakarsan bağ olur bakmazsan dağ olur”.

Peki bu sebep sonuç zincirleri her zaman geçerli midir? Sabrettiği halde ölüp giden onlarca derviş var olamaz mı? Ya da baktığı halde nükleer artıklar yüzünden bir türlü bağ kuramayan adam için ne demeli? O zaman bu atasözleri ve sevgili tecrübelerimizdeki önermelerin ‘patladığı’ zamanlar vardır. Ancak maalesef atasözleri ve tecrübelerdeki durumsallığı yani bu önermelerin her zaman geçerli olmayabileceğini belirten bir atasözü yoktur çünkü atalarımız büyük ihtimalle bu tür sözleri çocuklarını ikna etmek için kullanıyorlardı.

Neyse ki adını hatırlamadığım başka bir düşünür durumu şu şekilde özetlemiş ve ben bu söze bayılıyorum:

“Hayat insana inandığı her şeyin tersini gösterecek kadar uzundur”.

Şimdi bu sözü bir düşünür dedi diye hürmet ettiniz değil mi? O düşünür benim 🙂 Ama daha ata olamadım.

Buyrun ıspatlayayım. Dünyanın düz olduğu fikri bir zamanlar bırakın tecrübeyi ‘bilimsel’ idi. Bugün ise öyle olmadığı ıspatlandı. Uzay ile ilgili konulara hiç girmeyelim, şu anda insanlar uzayda neredeyse cirit atıyor. Atomun parçalanması, elektrik, internet, yapay zeka ve bir çok şey eski ‘inançlara’ meydan okuyor.

Bu durumlar tecrübeleri çöpe atmamızı gerektirmiyor. Daha ziyade onları kutsamak yerine lazım olduğunda düşünme deneyleri yapabileceğimiz mütevazı sesler olarak görmek galiba en iyisi olacaktır. Zaten bunlar ata sözleridir, ata düşünceleri değil. Atalarımızdan düşünenlerin ise sözleri değil kitapları vardır.

Suat ATAN:)

Kaba İnşaat Taşeron Sözleşmelerinde Ödeme İhtilaflarını Önlemek için sözleşmeye konabilecek kontrol listesi


indir

Kaba inşaat sözleşmeleri yapılırken en çok karşılaşılan problemlerden biri sözleşme aşamasında unutulan veya ihmal edilen ve genellikle işveren tarafından temin edilip işverenin genel giderine mi yoksa taşerona mı mahsup edileceği belli olmayan giderlerdir. Bu giderler çok sık olduğundan ve genellikle iş sonunda hesaplaşma olduğundan ihtilaflar ortaya çıkmaktadır. Bu amaçla şimdiye değin karşılaştığım ihtilaf kalemlerini listeledim. Bu kalemler ilgili sözleşme yapılırken konuşarak kesinleştirmek ve daha sonra malzeme alımlarında muhasebe departmanlarının alınan malzemeleri kime yansıtılacağını ortaya çıkarmak bakımından önemlidir.

Bu malzemeler ucuz gibi gözükse de çok ciddi miktarlarda fiyatlara mal olabilmektedir bu nedenle bu tür kalemlerle ilgili olarak sözleşme yapmak ve eğer taşeronlardan mahsup edilecek kalemler varsa fiyatlarını düzenli olarak izlemek ve taşerona onaylatmak önemlidir.

İmalat sırasında ihtiyaç duyulacak malzeme Taşeron İşveren İhtiyaç Yok
Sadece bir seçeneği işaretleyiniz.
Tel
Çivi
Taylot
Pas payı
Baret
İkaz yeleği
Ayakkabı
Seyyar Kablo
Seyyar WC
Vibratör
Jeneratör
Sabah kahvaltısı
Öğle yemeği
Akşam yemeği
Barınak
Barınak malzemeleri
Kereste
Yalıtım malzemesi
Mıcır Serimi
Saha betonunda helikopter cihazı
Şantiye dışı ulaşım

Ankraj deliklerinin sabitlenmesi için gerekebilecek her türlü kullan-at strafor

Sayı = Hayat mı?


Oğlum, sıfır derecedeki hava sıcaklığının iki katı sıcaklık kaç derecedir diye sordunda 0x2=0 demiştim. O da güldü. Nitekim sıcaklığın iki katı yine sıfır olamazdı. Yani düşünün 20 derece için aynı hesabı yapsak 40 derece yapacak sıfırın suçu ne? Peki nasıl hesaplarız dediğimde oğlum şöyle dedi: Sıfır dereceyi fahrenhayta çevir sonra da 2 ile çarpım celcius’a yeniden çevir dedi. Yani 0 derece = 32 F, 32*2=64 F, 64 F=17.78 derece eder.

Bu hesaplama, bilim ve bilgelik arasındaki bazı çatlaklardan birini hatırlamamı sağladı. Nicel (sayılara dayalı) yollarla yapacağımız ölçümler, hesaplamalar bazen matematiğin ya da temsili sayıların sınırları ile çarpışır. Bu sıcaklık hesaplama meselesi de bu durumlardan biridir. Nitel olanın, yani sayılardan ari veya kısmen ari olan, biraz daha mukayese, muhakemeye dayalı düşünme şekli kesinlikle bir kenara atılmamalıdır.

Bunu düşünürken, iş yerlerinde performansı sayılarla ölçmeye çalışan ya da ülkelerdeki memnuniyeti sayısal olarak ölçmeye çalış araştırmacılar geldi. Kuşkusuz bu çalışmalar önemli fikirler sağlar ancak benim sıkça düştüğüm sayı = hayat denklemine düşmemek gerekir.

Bir ülkede gayrı safi milli hasılat arttıkça mutluluk oranı da yükselir ama genellikle. İstisnası da vardır. GSMH’sı düşük olduğu halde eşdeğerlerine göre mutlu ülkeler de mevcuttur (Adını hatırlayamadım ama bir Güney Amerika ülkesiydi, kıtanın etkisi yadsınmaz:)

 

Excel’deki formüllerin İngilizce ve Türkçe Karşılıkları


Bilgisayarınızdaki işletim sistemi ve ön tanımlı dile göre excel kullanırken yazacağınız foksiyonların adları da değişmektedir. Bunun için aşağıdaki tablodan faydalanabilirsiniz.

İngilizce İsmi Türkçe İsmi Fonksiyon Kategorisi
ADDRESS ADRES Arama ve Başvuru
AREAS ALANSAY Arama ve Başvuru
CHOOSE ELEMAN Arama ve Başvuru
COLUMN SÜTUN Arama ve Başvuru
COLUMNS SÜTUNSAY Arama ve Başvuru
GETPIVOTDATA ÖZETVERİAL Arama ve Başvuru
HLOOKUP YATAYARA Arama ve Başvuru
HYPERLINK KÖPRÜ Arama ve Başvuru
INDEX İNDİS Arama ve Başvuru
INDIRECT DOLAYLI Arama ve Başvuru
LOOKUP ARA Arama ve Başvuru
MATCH KAÇINCI Arama ve Başvuru
OFFSET KAYDIR Arama ve Başvuru
ROW SATIR Arama ve Başvuru
ROWS SATIRSAY Arama ve Başvuru
TRANSPOSE DEVRİK_DÖNÜŞÜM Arama ve Başvuru
VLOOKUP DÜŞEYARA Arama ve Başvuru
CELL HÜCRE Bilgi
ERROR.TYPE HATA.TİPİ Bilgi
INFO BİLGİ Bilgi
ISBLANK EBOŞSA Bilgi
ISERR EHATA Bilgi
ISERROR EHATALIYSA Bilgi
ISEVEN ÇİFTMİ Bilgi
ISLOGICAL EMANTIKSALSA Bilgi
ISNA EYOKSA Bilgi
ISNONTEXT EMETİNDEĞİLSE Bilgi
ISNUMBER ESAYIYSA Bilgi
ISODD TEKMİ Bilgi
ISREF EREFSE Bilgi
ISTEXT EMETİNSE Bilgi
N S Bilgi
NA YOKSAY Bilgi
TYPE TÜR Bilgi
ACCRINT GERÇEKFAİZ Finansal
ACCRINTM GERÇEKFAİZV Finansal
AMORDEGRC AMORDEGRC Finansal
AMORLINC AMORLINC Finansal
COUPDAYBS KUPONGÜNBD Finansal
COUPDAYS KUPONGÜN Finansal
COUPDAYSNC KUPONGÜNDSK Finansal
COUPNCD KUPONGÜNSKT Finansal
COUPNUM KUPONSAYI Finansal
COUPPCD KUPONGÜNÖKT Finansal
CUMIMPT TOPÖDENENFAİZ Finansal
CUMPRINC TOPANAPARA Finansal
DB AZALANBAKİYE Finansal
DDB ÇİFTAZALANBAKİYE Finansal
DISC İNDİRİM Finansal
DOLLARDE LİRAON Finansal
DOLLARFR LİRAKES Finansal
DURATION SÜRE Finansal
EFFECT ETKİN Finansal
FV GD Finansal
GDPROGRAM GDPROGRAM Finansal
INTRATE FAİZORANI Finansal
IPMT FAİZTUTARI Finansal
IRR İÇ_VERİM_ORANI Finansal
ISPMT ISPMT Finansal
MDURATION MSÜRE Finansal
MIRR D_İÇ_VERİM_ORANI Finansal
NOMINAL NOMİNAL Finansal
NPER TAKSİT_SAYISI Finansal
NPV NBD Finansal
ODDFPRICE TEKYDEĞER Finansal
ODDFYIELD TEKYÖDEME Finansal
ODDLPRICE TEKSDEĞER Finansal
ODDLYIELD TEKSÖDEME Finansal
PMT DEVRESEL_ÖDEME Finansal
PPMT ANA_PARA_ÖDEMESİ Finansal
PRICE DEĞER Finansal
PRICEDISC DEĞERİND Finansal
PRICEMAT DEĞERVADE Finansal
PV BD Finansal
RATE FAİZ_ORANI Finansal
RECEİVED GETİRİ Finansal
SLN DA Finansal
SYD YAT Finansal
TBILLEQ HTAHEŞ Finansal
TBILLPRICE HTAHDEĞER Finansal
TBILLYIELD HTAHÖDEME Finansal
VDB DAB Finansal
XIRR AİÇVERİMORANI Finansal
XNPV ANBD Finansal
YIELD ÖDEME Finansal
YIELDDISC ÖDEMEİND Finansal
YIELDMAT ÖDEMEVADE Finansal
AVEDEV ORTSAP İstatistiksel
AVERAGE ORTALAMA İstatistiksel
AVERAGEA ORTALAMAA İstatistiksel
BETADIST BETADAĞ İstatistiksel
BETAINV BETATERS İstatistiksel
BINOMDIST BİNOMDAĞ İstatistiksel
CHIDIST KİKAREDAĞ İstatistiksel
CHIINV KİKARETERS İstatistiksel
CHITEST KİKARETEST İstatistiksel
CONFIDENCE GÜVENİRLİK İstatistiksel
CORREL KORELASYON İstatistiksel
COUNT BAĞ_DEĞ_SAY İstatistiksel
COUNTA BAĞ_DEĞ_DOLU_SAY İstatistiksel
COUNTBLANK BOŞLUKSAY İstatistiksel
COUNTIF EĞERSAY İstatistiksel
COVAR KOVARYANS İstatistiksel
CRITBINOM KRİTİKBİNOM İstatistiksel
DEVSQ SAPKARE İstatistiksel
EXPONDIST ÜSTELDAĞ İstatistiksel
FDIST FDAĞ İstatistiksel
FINV FTERS İstatistiksel
FISHER FISHER İstatistiksel
FISHERINV FISHERTERS İstatistiksel
FORECAST TAHMİN İstatistiksel
FREQUENCY SIKLIK İstatistiksel
FTEST FTEST İstatistiksel
GAMMADIST GAMADAĞ İstatistiksel
GAMMAINV GAMATERS İstatistiksel
GAMMALN GAMALN İstatistiksel
GEOMEAN GEOORT İstatistiksel
GROWTH BÜYÜME İstatistiksel
HARMEAN HARORT İstatistiksel
HYPGEOMDIST HİPERGEOMDAĞ İstatistiksel
INTERCEPT KESMENOKTASI İstatistiksel
KURT BASIKLIK İstatistiksel
LARGE BÜYÜK İstatistiksel
LINEST DOT İstatistiksel
LOGEST LOT İstatistiksel
LOGINV LOGTERS İstatistiksel
LOGNORMDIST LOGNORMDAĞ İstatistiksel
MAX MAK İstatistiksel
MAXA MAKA İstatistiksel
MEDIAN ORTANCA İstatistiksel
MIN MİN İstatistiksel
MINA MİNA İstatistiksel
MODE ENÇOK_OLAN İstatistiksel
NEGBINOMDIST NEGBİNOMDAĞ İstatistiksel
NORMDIST NORMDAĞ İstatistiksel
NORMINV NORMTERS İstatistiksel
NORMSDIST NORMSDAĞ İstatistiksel
NORMSINV NORMSTERS İstatistiksel
PEARSON PEARSON İstatistiksel
PERCENTILE YÜZDEBİRLİK İstatistiksel
PERCENTRANK YÜZDERANK İstatistiksel
PERMUT PERMÜTASYON İstatistiksel
POISSON POISSON İstatistiksel
PROB OLASILIK İstatistiksel
QUARTILE DÖRTTEBİRLİK İstatistiksel
RANK RANK İstatistiksel
RSQ RKARE İstatistiksel
SKEW ÇARPIKLIK İstatistiksel
SLOPE EĞİM İstatistiksel
SMALL KÜÇÜK İstatistiksel
STANDARDIZE STANDARTLAŞTIRMA İstatistiksel
STDEV STDSAPMA İstatistiksel
STDEVA STDSAPMAA İstatistiksel
STDEVP STDSAPMAS İstatistiksel
STDEVPA STDSAPMASA İstatistiksel
STEYX STHYX İstatistiksel
TDIST TDAĞ İstatistiksel
TINV TTERS İstatistiksel
TREND EĞİLİM İstatistiksel
TRIMMEAN KIRPORTALAMA İstatistiksel
TTEST TTEST İstatistiksel
VAR VAR İstatistiksel
VARA VARA İstatistiksel
VARP VARS İstatistiksel
VARPA VARSA İstatistiksel
WEIBULL WEIBULL İstatistiksel
ZTEST ZTEST İstatistiksel
AND VE Mantıksal
FALSE YANLIŞ Mantıksal
IF EĞER Mantıksal
NOT DEĞİL Mantıksal
OR YADA Mantıksal
TRUE DOĞRU Mantıksal
ABS MUTLAK Matematik ve Trigonometri
ACOS ACOS Matematik ve Trigonometri
ACOSH ACOSH Matematik ve Trigonometri
ASIN ASİN Matematik ve Trigonometri
ASINH ASİNH Matematik ve Trigonometri
ATAN ATAN Matematik ve Trigonometri
ATAN2 ATAN2 Matematik ve Trigonometri
ATANH ATANH Matematik ve Trigonometri
CEILING TAVANAYUVARLA Matematik ve Trigonometri
COMBIN KOMBİNASYON Matematik ve Trigonometri
COS COS Matematik ve Trigonometri
COSH COSH Matematik ve Trigonometri
DEGREES DERECE Matematik ve Trigonometri
EVEN ÇİFT Matematik ve Trigonometri
EXP ÜS Matematik ve Trigonometri
FACT ÇARPINIM Matematik ve Trigonometri
FLOOR TABANAYUVARLA Matematik ve Trigonometri
GCD OBEB Matematik ve Trigonometri
INT TAMSAYI Matematik ve Trigonometri
LCM OKEK Matematik ve Trigonometri
LN LN Matematik ve Trigonometri
LOG LOG Matematik ve Trigonometri
LOG10 LOG10 Matematik ve Trigonometri
MDETERM DETERMİNANT Matematik ve Trigonometri
MINVERSE DİZEY_TERS Matematik ve Trigonometri
MMULT DÇARP Matematik ve Trigonometri
MOD MOD Matematik ve Trigonometri
MROUND KYUVARLA Matematik ve Trigonometri
MULTINOMIAL ÇOKTERİMLİ Matematik ve Trigonometri
ODD TEK Matematik ve Trigonometri
PI Matematik ve Trigonometri
POWER KUVVET Matematik ve Trigonometri
PRODUCT ÇARPIM Matematik ve Trigonometri
QUOTIENT BÖLÜM Matematik ve Trigonometri
RADIANS RADYAN Matematik ve Trigonometri
RAND S_SAYI_ÜRET Matematik ve Trigonometri
RANDBETWEEN RASTGELEARADA Matematik ve Trigonometri
ROMAN ROMEN Matematik ve Trigonometri
ROUND YUVARLA Matematik ve Trigonometri
ROUNDDOWN AŞAĞIYUVARLA Matematik ve Trigonometri
ROUNDUP YUKARIYUVARLA Matematik ve Trigonometri
SERIESSUM SERİTOPLA Matematik ve Trigonometri
SIGN İŞARET Matematik ve Trigonometri
SIN SİN Matematik ve Trigonometri
SINH SİNH Matematik ve Trigonometri
SQRT KAREKÖK Matematik ve Trigonometri
SQRTPI KAREKÖKPİ Matematik ve Trigonometri
SUBTOTAL ALTTOPLAM Matematik ve Trigonometri
SUM TOPLA Matematik ve Trigonometri
SUMIF ETOPLA Matematik ve Trigonometri
SUMPRODUCT TOPLA.ÇARPIM Matematik ve Trigonometri
SUMSQ TOPKARE Matematik ve Trigonometri
SUMX2MY2 TOPX2EY2 Matematik ve Trigonometri
SUMX2PY2 TOPX2AY2 Matematik ve Trigonometri
SUMXMY2 TOPXEY2 Matematik ve Trigonometri
TAN TAN Matematik ve Trigonometri
TANH TANH Matematik ve Trigonometri
TRUNC NSAT Matematik ve Trigonometri
CHAR DAMGA Metin
CLEAN TEMİZ Metin
CODE KOD Metin
CONCATENATE BİRLEŞTİR Metin
DOLLAR LİRA Metin
EXACT ÖZDEŞ Metin
FIND BUL Metin
FIXED SAYIDÜZENLE Metin
LEFT SOLDAN Metin
LEN UZUNLUK Metin
LOWER KÜÇÜKHARF Metin
MID PARÇAAL Metin
PROPER YAZIM.DÜZENİ Metin
REPLACE DEĞİŞTİR Metin
REPT YİNELE Metin
RIGHT SAĞDAN Metin
SEARCH MBUL Metin
SUBSTITUTE YERİNEKOY Metin
T M Metin
TEXT METNEÇEVİR Metin
TRIM KIRP Metin
UPPER BÜYÜKHARF Metin
VALUE SAYIYAÇEVİR Metin
BESSELI BESSELI Mühendislik
BESSELJ BESSELJ Mühendislik
BESSELK BESSELK Mühendislik
BESSELY BESSELY Mühendislik
BIN2DEC BIN2DEC Mühendislik
BIN2HEX BIN2HEX Mühendislik
BIN2OCT BIN2OCT Mühendislik
COMPLEX KARMAŞIK Mühendislik
CONVERT ÇEVİR Mühendislik
DEC2BIN DEC2BIN Mühendislik
DEC2HEX DEC2HEX Mühendislik
DEC2OCT DEC2OCT Mühendislik
DELTA DELTA Mühendislik
ERF HATAİŞLEV Mühendislik
ERFC TÜMHATAİŞLEV Mühendislik
FACTDOUBLE ÇİFTFAKTÖR Mühendislik
GESTEP BESINIR Mühendislik
HEX2BIN HEX2BIN Mühendislik
HEX2DEC HEX2DEC Mühendislik
HEX2OCT HEX2OCT Mühendislik
IMABS SANMUTLAK Mühendislik
IMAGINARY SANAL Mühendislik
IMARGUMENT SANBAĞ_DEĞİŞKEN Mühendislik
IMCONJUGATE SANEŞLENEK Mühendislik
IMCOS SANCOS Mühendislik
IMDIV SANBÖL Mühendislik
IMEXP SANÜS Mühendislik
IMLN SANLN Mühendislik
IMLOG10 SANLOG10 Mühendislik
IMLOG2 SANLOG2 Mühendislik
IMPOWER SANKUVVET Mühendislik
IMPRODUCT SANÇARP Mühendislik
IMREAL SANGERÇEK Mühendislik
IMSIN SANSIN Mühendislik
IMSQRT SANKAREKÖK Mühendislik
IMSUB SANÇIKAR Mühendislik
IMSUM SANTOPLA Mühendislik
OCT2BIN OCT2BIN Mühendislik
OCT2DEC OCT2DEC Mühendislik
OCT2OCT OCT2HEX Mühendislik
DATE TARİH Tarih ve Saat
DATEVALUE TARİHSAYISI Tarih ve Saat
DAY GÜN Tarih ve Saat
DAYS360 GÜN360 Tarih ve Saat
EDTE SERİAY Tarih ve Saat
EOMONTH SERİTARİH Tarih ve Saat
HOUR SAAT Tarih ve Saat
MINUTE DAKİKA Tarih ve Saat
MONTH AY Tarih ve Saat
NETWORKDAYS TAMİŞGÜNÜ Tarih ve Saat
NOW ŞİMDİ Tarih ve Saat
SECOND SANİYE Tarih ve Saat
TIME ZAMAN Tarih ve Saat
TIMEVALUE ZAMANSAYISI Tarih ve Saat
TODAY BUGÜN Tarih ve Saat
WEEKDAY HAFTANINGÜNÜ Tarih ve Saat
WEEKNUM HAFTASAY Tarih ve Saat
WORKDAY İŞGÜNÜ Tarih ve Saat
YEAR YIL Tarih ve Saat
YEARFRAC YILORAN Tarih ve Saat
DAVERAGE VSEÇORT Veritabanı
DCOUNT VSEÇSAY Veritabanı
DCOUNTA VSEÇSAYDOLU Veritabanı
DGET VAL Veritabanı
DMAX VSEÇMAK Veritabanı
DMIN VSEÇMİN Veritabanı
DPRODUCT VSEÇÇARP Veritabanı
DSTDEV VSEÇSTDSAPMA Veritabanı
DSTDEVP VSEÇSTDSAPMAS Veritabanı
DSUM VSEÇTOPLA Veritabanı
DVAR VSEÇVAR Veritabanı
DVARP VSEÇVARS Veritabanı

2017’de neler okudum (24 kitap)


Her yıl okuduğum kitapları listelemek artık bir “yıl sonu işlemi” haline geldi. Bu sayede “ne okuyorsun” sorusunun cevabını arşivlemiş oluyorum. Yoksa zinhar narsist bir eğilimden mütevellit değildir bu yazı. Göz atmalık…

Daha eski yıllar: 2016 , 2015,

Bu yıl Kindle’ımın arıza yapması nedeniyle Türkçe ve matbu kitaplar ağırlıklı okumalar yaptım. Okumalarım ve kitaplara 1 (çok iyi) ila 5 arası verdiğim puanlar şöyle:

Homo Deus (Puan:1)

2017-05-04 15_25_01-homo deus - Google'da Ara

İnsanlığın geleceğini geçmiş perspektifinden felsefi ve akıcı bir dille anlatıyor. Bolca yeni teknolojiye gönderme var. Dinsel ontoloji konusundaki yorumlar biraz ‘zorlama’. Bu zorlama ile ilgili aldığım notlar şu yazımda.

Sosyal Ağ Analizine Giriş (Puan 1)

2017-05-04 15_27_34-sosyal ağ analizine giriş - Google'da Ara

Network teorisi ile ilgili çok güzel bir kitap. Türkçe’de önemli bir boşluğu doldurmuş.

Ağ Bilimi (Puan 2)

2017-05-04 15_36_16-ağ bilimi - Google'da Ara

Doktora tezinden kitaplaştırılmış özet bir eser. Teorik olarak içgörüler sağlıyor.

Talk Like Ted (Puan 1)

2017-05-04 15_29_19-talk like ted - Google'da Ara

Ted Talks’taki gibi konuşmak istiyorsanız bu kitabı okuyun. Özet de yazdım. Şu linkte

Google Nasıl Yönetiliyor (Puan 1)

kitap

Google’ın yönetim sırları. Özet de yazdım. Şu linkte.

Web Scraping with Python (Puan 1)

2017-05-04 15_33_21-62-Ryan Mitchell-Web Scraping with Python_ Collecting Data from the Modern Web-O

Python ile web madenciliği hakkında bir kitap. Çoğu bilinen ancak kullanışlı olan metotların güzel bir derlemesi.

Dipnot: Verdiğim puanlar fazlasıyla özneldir. Kişisel keyif alma ile ilglili bir durumdur. Listedeki tüm kitaplar çok değerlidir ancak bazen en değerli eserleri okurken bile belki de içsel nedenlerden ötürü aynı tatmini elde etmeyiz.

Müzekki-in Nüfus (Puan:3)

2017-05-04 15_44_45-müzekkin nüfus - Google'da Ara

Neredeyse bin yıl önce yazılmış bir tasavvufi eser. Dili çok hafif. İçeriği akıcı. Menkıbeleri biraz ‘tartışmalı’. Söylem ise etkileyici ve hatırda kalıcı.

Türkiye ve Arap Baharı (Puan 1)

2017-05-06 17_43_57-türkiye ve arap baharı - Google'da Ara

Kitap çok ilginç, analitik ve derin. Kitaptan kısa bir alıntı şurada.

2017-06-13 17_16_31-Martin Eden _ D&R - Kültür, Sanat ve Eğlence Dünyası

Normalde roman okumayı neredeyse unutmuş iken çok değerli bir dostumun doğum günümde hediye ettiği Martin Eden adlı kitap ile dünyaya geri döndüm. Kitap bir yazarın hikayesini pitoresk bir şekilde anlatıyor.  Ayrıca yazarının gerçek hayatından da bazı şeyler içeriyor.  Sonu pek iç açıcı bitmese de destansı bir kitap. Keyif verici.

2017-06-13 17_24_07-18 Minutes_ Find Your Focus, Master Distraction, and Get the Right Things Done_

Kindle’ım 8 yıllık dolu dolu hayatından sonra bitkisel hayata girdi. Mecburen cep telefonumdan okuduğum bir kitap. Kitabın tamamını ayakta (özellikle de asansör veya servis beklerken) okudum. Oturarak okuduğumu hatırlamıyorum. Kitap yıllık hedeflerimizle her gün yaptığımız şeyler arasında ilişki olmasını uzaydan yeryüzünde herhangi bir noktaya inme konsepti ile anlattıktan sonra günün her saatine nasıl odaklanacağımızı anlatıyor. Kitap hakkında aldığım notlardan ayrı bir özet yazısı yazmayı düşünüyordum ancak bunu yapmaya vakit bulamadım. Bunun yerine Actionable Books adlı siteden özete göz gezdirebilirsiniz.

2017-06-13 17_28_25-İslami Finans - Atila Yanpar - Kitap _ Babil

Değerli arkadaşım Atilla Yanpar’ın çok kıymetli kitabı. Kitabın hem İslam hukuku hem de Finansal anlamda derinliği tartışmasız. Kitap sadece İslami finans alanında değil, finans alanında da içgörü sağlayan bir yapıya sahip. Kitaptan en çok sevdiğim kısım ise yabancı bir esere yapılan atıf: “Kuranda bulunan 6000 küsur ayetin sadece 350’si hüküm içeriyor”. Bu atfı özellikle Kuran’ı ‘blueprint’ ya da ‘manuel’ olarak algılayan ‘kıta avrupası eğitim sistemi mağduru’ olarak her bilginin veya hükmün açıkça yazılı olmasını bekleyen arkadaşlarım için kullanacağım önemli bir anekdot sunmuş oldu.

2017-06-13 17_35_33-İhya'u Ulüm'id-Din (4 Kitap Takım) _ Kitap, Müzik, DVD, Çok Satan Kitaplar, İndi

İmam Gazali’ye ait bu kitabı aslında 4 yıldan beridir sindire sindire okuyordum. Bu yıl bitirmek kısmet oldu.  İslam dini ilgili net bir taksonomi ve ufuk açıcı bir diyalektik ile yazılmış neredeyse bin yıl önce yazılmış eser. Kitabın en önemli özelliği, günümüzün ‘gürültüsünden’ ari olması. Herhangi bir yere, gruba, ideolojiye bağlı olmayan özgür ve özgün bir eser. İmam Gazali’nin dilinin ve analitik zekasının gücünü ancak kitaba boğulunca anlıyorsunuz.

 

ft.png

Filozoflar hakkında epey magazinsel bilginin de yer aldığı bu kitapta yazar filozofların öğretilerini hayata dokunturtuyor.  Harika

 

aves.png

Bir çok romanda etnisitenin ele alınışı, algıların detaylı ve karşılaştırmalı analizi. Edebiyatın toplum zihnin(den/ni) nasıl etkile(n)diğine dair önemi iç görüler sağlıyor.

 

2017-08-18 12_52_46-Antolojiya Çiroken Nubıhare Fiyatı - Taksit Seçenekleri.png

Nubihar dergisinde yayınlanmış çağdaş öykülere dair bir antoloji. İyi derlenmiş bir çalışma.

2017-08-18 12_54_14-5 elements of critical thinking - Google'da Ara.png

Princeton’dan iki hocanın daha efektif düşünme, fikir üretme, eleştirel bakış üzerine yazdıkları bir kitap. Özellikle düşünme egzersizleri harika.

2017-08-18 12_56_20-mantık ntv - Google'da Ara.png

Mantık bilimini eğlenceli bir çizgi romana dönüştüren kitap. Anlatılan mantıksal ilke herkes tarafından bilinmeli. Nitekim bazen gerçekten ‘saçmaladığımızı’ bu kitap sayesinde anlıyoruz.

2017-08-18 12_58_14-Zen ve Tasavvuf Işığında Kendini Bilmenin Yolu - Google'da Ara.png

Spirtüel disilinler olarak Tasavvuf ve Zen üzerine keyifli bir okuma. Bodiharma, Krishnamurti, Buda ve İbn-i Arabi’nin bilgeliğinin kesiştiği yerler…

2017-08-18 13_00_15-hazreti muhammed kitap - Google'da Ara.png

Okuduktan sonra Hz. Muhammed’i aslında tanımadığımızı sadece tanıdığımızı ‘zannettiğimizi’ öğrendim.  Oxford’lu bir tarihçinin kaleminden, duru, net ve peygamberin tüm yaşamı hakkında önemli ve etkileyici unsurlar barındıran kitabı öneriyorum.

2017-08-18 13_03_27-professional aspmvc design patterns - Google'da Ara.png

GoF (Gang of Fours) tasarım desenleri, S.O.L.I.D, n-tier ve bir çok yazılım mimarisi hakkında okuduğum en duru kitap.

ga

Google App Engine Python’daki ileri düzey özellikler için harika bir kitap.

dw.png

Bilim adamları, ustalar, bilgeler, yazarlar, başarılı girişimciler nasıl çalışıyor? Çalışma kavramını ritüele dönüştüren kitap.hooked.png

Mobil yazılım geliştiricilerin beyinlerimizi ele geçirmek için kullandıkları davranışsal teknikler. Bu kitabı okuduktan sonra telefonunuzdan tiksineceksiniz. Kitap normalde yazılım tasarlayan kişilere yönelik ancak tüketicisi olarak da okuyabilirsiniz.

 

React benzeri bir frontend framework’u olan Vue için mükemmel bir başlangıç kitabı.  Vue öğrendikten sonra Jquery’e dönmek istemeyebilirsiniz.

alg.png

Bilgisayarlarda kullanılan zeki algoritmarı hayatımıza nasıl tatbik edebiliriz? Kitap epeyce teknik algoritmaları herkesin anlayabileceği dile indirgemekle kalmıyor aynı zamanda bu algoritmaları kullanarak daha kritik düşünme araçları sunuyor.

 

Okuma notlarım neden var?

 

 

 

 

T-Testi nedir?


maxresdefault.jpg

T-Testi nedir diye Google’da arattığınızda Türkçe sitelerdeki açıklamaların maalesef sanki kimse anlamasın diye yazıldığını görürsünüz. Ya bunu yazanlar özellikle böyle yapıyorlar ya da kendileri de tam anlamamış olabilir 3. ihtimal: Benim anlama kapasitem düşük.

Tutup başka dillerdeki sitelerden anladığımı bir örnekle:

T testini ne için yaparız? Diyelim ki Agah Madensuyu A.Ş. patronu Agah Bey, 500ml’lik maden suyu şişelerinin tam dolmadığını iddia etti. İki durum vardır:

Durum 1: Maden suları 500 ml’den daha az dolmamaktadır.
Durum 2: Maden suları 500 ml’den az dolmaktadır.

Şimdi, bu durumu doğrulamak için tüm şişelere bakamayacağımıza göre rastgele seçilen 10 şişeye bakalım. Şişelerin kimi 500 ml’den az, kimi ise 500ml’den çok doldurulmuş. Ortalama alalım dedik o da 495 çıktı!

Patron haklı mı? Diyelim haklı. Peki aynı denemeyi bir daha yaptığımızda ortalamanın 500 ml’den fazla çıkma şansı var mı?

İşte T testi bu ihtimlai ölçer.

T testi sonucunda elde edeceğimiz p değeri Durum 1’in, yapacağımız rastgele kontrollerde gerçekleşme olasılığını ortaya koyar. Bu değer diyelim ki % 0.7 çıkmışsa Durum 1’in gerçekleşme olasılığı küçüktür. Testi yaparken belirlediğimiz güven aralığı 0.1 olsun (Bu kanaatimizin %99 doğrulukta olması demektir). Bu durumda 0.07 değeri 0.1’den küçük olduğundan patron büyük ihtimalle haksızdır.

Buradaki durumda tek bir durum sorgulanmaktaydı. Eğer 2 grup üzerinden inceleme yapıyorsak da T testi kullanırız. Örneğin bir markette satılan 2 tip gevrek paketindeki şeker miktarı aynıdır hipotezini de t testi ile test edebiliriz.

R ile t testi için şu örneğe bakabilirsiniz. R’daki t testi fonksiyonu ise burada.

T Testi Sonuçlarının Yorumlanması

R ile yapacağımız T testi sonuçlarını aşağıdaki gibi yorumlarız (İngilizce):

T testi yorumlanması
Kaynak: https://suinotes.wordpress.com/2009/11/30/understanding-t-test-in-r/

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑