Belleğinize güveniyor musunuz? Buyurun o zaman!


image

Organized Mind adlı kitabı keyifle okumaktayım. Kitap hafızamızın bize yaptığı oyunları bilimsel desteklerle açıklıyor. Normalde elimizin yetişmeyeceği bilimsel gerçeklikleri, yüksek raflardan halkın arasına karıştıran (kitap bestseller) yazarları seviyorum.

Kitapta gördüğüm ve etkilendiğim uygulanmış bir psikolojik testi paylaşmak istiyorum. Lütfen deneyin. Şaşıracaksınız. Daha sonra ise bu testin daha fazla nelere sebep olacağı üzerine düşüneceğiz.

Test basit bir dakika bile sürmez. Aşağıdaki kelimeleri sırayla okuyun sonra beklemeden ekrandan yazıyı kapatıp, bir kağıt kalem alarak hatırladığınız kelimeleri ardarda yazın. (Fazla kasmayın, zeka testi yapılmıyor sadece ilginç bir sonucu göreceksiniz. Ayrıca ezberlemeyin, deney etkisini kaybeder. Hızlıca okuyun sadece )

  • Dinlenme
  • Yorgun
  • Uyanık
  • Rüya
  • Horlama
  • Yatak
  • Yemek
  • Pinekleme
  • Ses
  • Rahatlık
  • Yastık
  • Uyan
  • Gece

Buraya kadar geldiyseniz tekrar hatırlatalım, bu kelimelerden hatırladıklarınızı bakmadan başka bir kağıda yazacaktınız.

Kağıdınıza bakın!

….

Deneyin Kontrolü

Şimdi hatırladığınız kelimelere bakın, dinlenme kelimesini hatırladınız mı? Bu testin yapıldığı deneklerin %75’i hatırlamış, buna ilk olma ön yargısı denmektedir. Zihin ilk gördüğüne istem dışı olarak önem verir. (Testi kendime yaptığımda olmamıştı).

Peki gece kelimesini hatırladınız mı? Yine deneklerin önemli bir kısmı son kelimeyi hatırlamış, bu da zihnin bir oyunu.

Şimdi son bombaya geliyoruz, sizde olmamış da olabilir. Yazdığıınz kelimeler arasında uyku var mıydı? Büyük ihtimalle vardır. Ama uyku kelimesi listede yok… Deneyi yaptığım bir çok kişi de listede olmadığı halde kağıdına uyku yazmış. Hatta inat edenler çıktı, listede uyku kelimesi var diye. Oysa yoktu… Kitabın belirttiğine göre, yanlız değiliz; yine önemli bir oranda insan listede olmadığı halde uyku kelimesini var gibi kendi kağıdına yazmış.

Peki bu neden oluyor?

Zihnin kategorizasyon adeti

Zihin her algıladığı şeyi, benzerleri ile birleştirme adetine sahiptir. (Bu adetlere heuristics de denir). Yani bir nevi kısayol. Bu durum da kitabın dediğine göre yakın zamanda keşfedilmiş bir olgudur. Şimdi, beynimiz yukarıdaki listeyi okuduğumuzda hemen uyku kelimesi ile eşleştirir. Öyle ki listede uyku kelimesi olmadığı halde, zihin onu varmış gibi algılar. Elbette siz listenize uyku kelimesini yazmamış olabilirsiniz(ben de yazmamıştım) ancak bir çok insan yazdı. Deneyi annemle yaptığımızda, o listeye dalgın kelimesini bile ekledi. Fark yok, zihin bir şeyle bağdaştırıyor.

Ee, sonra, Çok mu önemli?

Bu tür deneyler ilk başta saçma gelebilir ancak bu deneyi okuduktan sonra çok ciddi bir tehlikenin varlığını fark ettim: Hukuktaki şahitlik müessesesi. Bildiğim kadarı ile şahitlik başka deliller olmaksızın tek başına yeterli değil… Ancak zihnimiz böyle iken şahitliğin delil olabilmesi korkunç. Kitapta daha beter deneyler var. Zihin resmen çuvallıyor. O kadarını da anlatmayayım, kitaba buyrun. Kitabın Türkçesi henüz yok.

Yine Zihinsel Maniplasyon Teknikleri

Şu yazımda zihinsel maniplasyon tekniklerinden bahsetmiştim. Belki de yukarıdaki deneyden sonra bir yenisini de eklemeli. Düşünün, eğer haber kanalları, siyasiler, troller, istihbarat örgütleri, güçlü blogger’lar bu metotları biliyor ve kullanabiliyorlarsa, siz hatırladığınız hangi haberi, olguyu veya olayı hala kendinizden emin bir şekilde açıklıyorsunuz.

Reklamlar

Yayınlayan

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s